Titi leh mai mai ang

                   Thuhmahruai neih duah pawh a inthlahrunawm zozai ta. Thuhmahruai awm miah lovin ka'n ziak nghal pawp pawp ang e. Tunlai chu thuziak lamah ka hnufum takzet a ni tih ka pha lo. Thupui neia thuziak ka tlin thlawt lo anih hi. Thu chi hrang hrang tawi te te ka'n hrut kual leh mai mai ang e.Thianpa Tsa te'n ziak sen loh an pai laiin kei ve zawng, ziak tur pawh hre lovin ka hawi hil tlawk tlawk anih hi. Vaibuh hmanga pum hnawhpuar theuh theuh, mihring hi a va lo inthlauh theih thin tak em.

Fur khawhnawm

                 Thal khaw lum vanglai takin boruak lum lutuk laka min chhanhim turin fur ruahtui a rawn tla a. Kuthnathawktute tan vanlam malsawmna ruahtui fim a rawn haw thin. Keini tan lah boruak bawlhhlawh tlengfaitu a lo ni a, khawlum a kiang a, ruahtui thianghlim tak intur kan lo nei ta bawk nen. Thal romei a kiang a, boruak a thiang em em a, ralkhat ram hla tak tak thlengin thlir a nuam em em thin. Hei ngei hi a ni lawm ni "fur khawthiang" tia hla hiala an lo chawi kha. Ruah tla siap siap te, ruahin tukverh darthlalang a rawn theh rik thet thet te hi a ri a ngaihnawm a, ruahsur kara khawpui ri der der te hi a ngaihnawm a, ruahsur kara thi thaw ri vuk vuk te hian a tikhawfur leh zual bik thin;hetiang huna rizai lum tak hnuaia inthawlh paha mut veng veng te hian mut a titui bik em em thin. 

                 Tunhma chuan fur lai hi nuam ka ti hle thin a, ka lunglen zual em em thin lai hun tam zawk pawh, fur lai hi a ni thin. Tunah erawh khawvel virvel hian engkim min vir danglam pui ta ani'ang e, furpui leh fur khawthiang te hian ka lung a tileng zo ta lo. Chhuahvah nikhua apianga ruahin min nan ziah chinah phei hi chuan fur-khua hi a nuam tak tak thei ta lo anih hi. Sahriak do chu an ro tawlh tawlh a, ruah do thin erawh kan hnawng tawlh tawlh a, hnar chhung thleng thlengin a hnawng zo vek thin anih hi.

Hlimna

               He hringnun lamtluang kan zawh theuh lai hian min tihlimtu a inan loh ang bawk hian min tilungngaitu pawh a inang lo. Thenkhat tana thu ho mai mai hi thenkhat tan chuan lungngaihna tham a tling a, thenkhat te'n an nuihpui mai mai hi thenkhat tan chuan indawm vawng vawngna tham a tling thei thin. Thekhat tana fiamthu lah, thenkhat tan thutak a lo ni si. Tap thei leh lungngai thei kan ni ang chiah hian hlima nui thei mihring kan ni. Kan huntawng ang zel kan dawnsawn dan azirin kan hlimin kan lungngai mai thin a lo ni. Hlimna hi kan ban phak maiah a awm laiin lungngaihna pawh kan ke pen khat dan maiah hian a awm. Chantawka lungawi apiang te hi mihlim ber an ni kher lo maithei, mahse an lungawi zelna chuan hlimna a rawn thlen nge nge thin. 

Hlimna chu chhungkua ah

            Chhungkaw hlim tak hi duh duha neih ngawt theih pawh a lo ni lo. Inhriatthiam tawnna te, inhmangaihna te, inlainatna te leh induhsak tawnna te tel lo chuan chhungkaw hlim a neih theih reng reng loh. Hlimna hi hla takah zawn a lo ngai reng reng hleinem le. Hlimna hi keimahni ah, kan chhungkua ah ngei hian a awm a ni. Kan inbiak dan te, kan indawnsawn dan azir te, kan inhriatthiam tawn dan azir tein kan hlimin kan hlim lo mai dawn a lo ni; chhungkuaa kan hlimana chu kan duhthlanna ah a innghat anih ber mai chu. Kan ban phak maiah hlimna a awm a, kan ban phak maiah lungawilohna a awm bawk. Kan chenpuite hnen atang ngei hian hlimna zawng ila, chu chu a thain a hlu ber a, a tlo ber bawkin ka hria. Party naah te, zuhmun hlimhlawp bawlna ah te hlimna an zawng thin, mahse chu hlimna chuan rei a daih chuang lo. Miin leilung hausakna a haichhuah chuan, chu a hausakna chu a tlo thin; chutiang chiah chuan miin a hlimna chu chhungkua atanga a hmuh anih chuan a tlo hle thin.

Inlaichinna lampang tlemte

              Mi te hian engtin nge an hmangaih ber te hi rei tak tak an awm bo san theih thin le??? Hmangaih te tel lova nikhat hun hman pawh a rei tih naka laiin....Hmangaihna kan tih hi, a khawi lai tak hi nge ni ang aw....ka ti thin. Mak deuh a nia. Amah ah hlimna i hmu a, lungawina i hmu bawk a, amahah vek lungngaihna i hmu bawk thin. Hmangaih ber tluka hlu mihring an awm lo. "Min hmangaihtu an hlu" kan tih thin lai hian, kei chuan "Hmangaih tur neih a hlu" ka ti ve tlat thin. Hmangaihna avangin kan hlim a, hmangaihna avangin kan chak a, kan tih peih loh kan ti a, kan kal peih lohna ah kan kal a, hmangaihna avangin khawvel a nuam a,  hmangaihna ah chuan engkim a parvul thin; hmangaihna avangin kan lungngai a, kan mittui a tla a, chhun angin a na vawng vawng fo thin.

              Nula-tlangval inhmangaihna ah hi chuan, tawngkam khat lek vangin lungngaih mittui a tla a, tawngkam khat lek vang vekin khawvela mihlim ber kan ni leh si thin. Hmangaih ber lak atang chuan sweet mum khat lek pawh hi a thlum tui bik asin.

              Lungawi loh vang te, intihthinrim vang tea inthenna hi chu, mihring ina kan thlen tir a nih ang hian, keimahni mihring hmang ngei hian a la insuihzawm leh theih thin. Inthen hlenna tam tak hi chu chapona vang leh inhnuhhniam theih lohna vang a ni fo thin. Thihna erawh, kan chunga thuneitu, kan pumpelh theih loh rorelna a ni a, thihna ina minthenhran meuh chuan insuihzawm leh ngaihna reng reng a awm tawh lo.

I hmel a chhe reng reng lo

             Mahni pianphung nihna dik tak ah hian lungawi mai ila, kan nihna ang anga nalh min titu leh min duhtu hi khawvelah an hlu ber. Hei hi hmeichhe tam takin an hre lo fo thin. Pawn lama lan mawina ringawt uma an tlan nasat lutuk hian a tawpah an chhiat phah fo thin. Chhunglam mawina tello, pawnlam mawina chauh hian rei a daih zo lo fo thin a, tih mawi chawp emaw, siam mawi chawp emaw hian hlutna tak tak a nei lo fo thin. Pawnlam nalhna chuan chuai ni a nei si thin. Ka chhiat ang anga min hmangaihtu te hi an lo va hlu tak em. Ka han ti duah tak na a, chhunglam mawina chu chuti maia lang nghal anih si loh vangin pawn lama mawina nge nge hian min hip thin. Hmelchhe fel tak ai chuan hmeltha tak, fel lem lo hi an thlanawm zawk, nungchang a siam that theih miau si a. Leh lawi si chuan.........

August thla titi

                    Thlasikin kum bul kan tan a, thlasik khawvawt leh vun ro char te a liam a, nipui a lo thaw a. Khawlum hrehawm tak tudai turin fur khua a lo haw a, van malsawmna ruahtui thianghlim tak kan dawng tluk tluk mai. Hun leh ni a liam zel a, enge maw ti tiin Pathian khawngaihna azarah August thla kan lo chuang kai leh ta reng mai. Sawi tur a vangin ziak tur ka va'n van tak em, khaw'nge mahni rilrua awm ang ang ka'n ziak leh mai mai teh ang. Tu pawi kan sawi chuang lo bawk a, a chhiar dan tawk kan thiam mai ani ang chu. Chhiar tlaka a chhuak ta lo anih leh, a pawi chuang hleinem.


Finna leh keimah

                   Mahni tawka fing intih ve tawh naka laiin nitin ka atzia leh ka lo fin tawk loh zia ka hrechhuak fo thin. Mahni tawkah lehkha hi ka chhiar tam ve thawkhat a, finna pawh tam tak ka chhar chhuak; ka finna chhar chhuah te erawh ka hmang tangkai thiam chuang si lo anih hi. He hringnun ah hian tihtur ka intuk ve a, chung ka tihtur nia ka ngaih te chu tihhlawhtlin tumin hma ka han la ve bawk thin, mahse engmah tak tak tihpuitlin theih ka nei chuang si lo. He khawvel ropuina leh hausakna te hi ka chanpual tur an ni ve lo a niang e. A tawng tam apiang hi fing tur ni ta se, ka va'n lo fing dawn tak em. "Fing viau" nia inngaih hi ka tan a tha lo va, chutihlaiin "a hle" anga inngaih tlat erawh ka tan a hlauhawm hle tho si.                 


Hmangaihna lampang tlem

                 Hmangaihna lampang hi tawite tal sawi tel ang. Sawisepna ileh tlangrel ina a pawh then theih hmangaihna chu hmangaihna der mai a lo ni. Hmangaih tak tak te chu, miin sawi chhe mahse khawngaihna a lo piang thuai thin a, mi inhnunglam atanga an rel pharna te, an tlin tawk loh nia an sawi te chuan  khawngaihna pianchhuah a pian chhuah tir a, chu khawngaihna leh hmangaihna inbelhbawm chu nasa in nghet tak a ni tawh thin.

                  He hringnun hi hmangaihte inthenna ram a ni a. Inhmangaih ngawih ngawih, inthlahlel ngawih ngawih te te pawh, an inpumkhat kher lo thin. First love ngat nei thei te hi mi vannei an va'n ni chiang tak em. Nupa inhmangaih ngawih ngawih te karah pawh inthenni a lo herchhuah chang a awm a,  inthen miah lo te lah thihna talin a then hrang thin si a. He khawvel hi zawng, thenna ram a ni miau si a le.


Thinurna

               Thinurna hi thlai chi ang mai a ni. Chawm that anih chuan nasataka thinurna leh rahchhuah chhe tak a thlen thei thin. Nupa tangthenna hial thlentu intihthinrimna tam tak bul intanna chu ho te a ni thin. Chu thu ho te chuan inhnialna a thlen a, thu dang dangah an pakai a, an sawi zau tawlh tawlh a, thinurna a zual tulh tulh a; an inchhan dan ang tawk te tein thu a kal diklo chho tulh tulh thin a. A tawpah phei chuan anmahni mimal tlinlohna thlengin inhaichhuah sak a ni a. A tawpah chuan namenlova thinurna nen nupa inthenna a lo thleng ta mai thin.


Long-term project

               Kan ramah hian long term plan ropui tham tak a vang thin khawp mai a. Chu ai chuan Short term plan leh tih hups hups lam kan uar hle a. Long term vision kan neih loh vangin kan khawpui a chep hle a,  bang intawm neih hialte a ngaih phah ta; kan kawngpui neih ve te lah a zim em em hlawm bawk si. Kan luipui te lah khuaptu nei lovin a thlawnin a luang hum hum a, thenawm State te'n an lui lian neih te an khuap li leng lung a, keini ve chu a khuaptu tur sorkar chak tak kan nei thin lo. Kan sorkar reng reng hian a rampum huapa tangkaipui theih tur luipui khuah ai chuan luite tui khuah an duh zawk zel a. Kum reilote chhunga zawh theih tur mini-hydel project buaipui a, mahni ngeiin ropui taka hawn theih ngei tur kha an duh zawk thin. An duh leh an thlakhlelh ang ngeiin an ti a, ropui takin an hawng ta ngei a, chu chu an tan chawimawina ropui ber a ni. Heng ho hian Mizoram ka hmangaih an ti thin si a maw. Mipui lah hian ram hmangaihtu ai chuan hlawkna min pe theitu kan duh zawk bawk si.


Hausak thut a chakawm

           Hausak chak viauna hian kawng thalo ah min hruai lut thei. Mahse retheihna atanga tlanchhuah erawh kan tum theuh tur a ni. Mi te an hausak lai hian kan rethei reng bik tur a ni lo. Hausak thut chakna hi mihring tichhe tu a ni a, hausakna chu mahni thawhchhuah atanga zawi zawia lo awm turah ka ngai. Kei zawng ka thatchhe em a, ka tan hausakna kawng a inhawng ve ngai dawn lo anih hi. Hausak thut erawh ka chak ve thin khawp mai.


Hlimna te zawngin...

          Thil hlui leh nunhlui hi chu hun in a liampui mai a, tun hun kan hman lai mek hi a lo pawimawh ber mai. Hlimna te hi a hranpaa zawn chawp pawh a lo ngai lem lo, ka thil tawn ang ang te kan dawn sawn thiam chuan hlimna kan tawng mai thinin ka hre thin. Mahni kiang, mahni sir, kan ban phak maiah hian hlimna a lo awm reng alawm le.


Kan ropui tawh vei nen

             Keimahni kutkawih ngeia artui mum khat pawh kan la siam chhuah theih hma leh, atom molecule pakhat te pawh kan la siam chhuah theih hma hi chuan mihring hi ropui leh sang ta luaa inngai tur kan lo ni nek lo ve. 'Gene cloning' kan ti, 'cell cloning' kan ti, 'human cloning' kan ti, a engamah hi a lo ropui reng reng hleinem. Pathian siamsa tlem tlemin kan kuaiher danglam hlek hlek mai chauh a ni si a. Thla leilung kan rap pha ve dek dek a, ropui kan inti em em a; chutihlaiin thla leilung leh thangvansanga thil awm zawng zawng siamtu erawh Pathian a ni. A hre ril leh a zir ril apiangin engkim siamtu Pathian lo ropui zia hi an hrechiang tulh tulh thin.