Field Trip:
October 28th, 2010, chu a lo thleng ta a. Chu ni chhuak engmawi tak chuan BHSS Class XII Biology subject zirlai ten'a hun rei taka ata tawh an lo nghahhlelh em em chu a taka chantirin kan Principal zahawm tak Pu Muantea leh keini zirtirtu thenkhatte nen Field Trip nei turin Bus pahnih khat tanin kan inhnawh a. Kan tihtur leh kan thil tumah kan chiang tlang bawk a, kan phur kher mai. Plant collect na tur hmanrua nen, soil collect na tur hmanrua nen, water sample collect na tur nen, butterfly manna hmanrua leh preserve na tur nen, animal species collectna tur jar leh formalin solution nen, thawmhnaw inthlakna leh mutpuan nen, kan bawr khawp mai. Principal leh Vice-principal te'n tawngtaina nena min thlah thlap hnuah hmalama kan tihtur phurawm tak ti turin kan invai liam ta.
October 28th, 2010, chu a lo thleng ta a. Chu ni chhuak engmawi tak chuan BHSS Class XII Biology subject zirlai ten'a hun rei taka ata tawh an lo nghahhlelh em em chu a taka chantirin kan Principal zahawm tak Pu Muantea leh keini zirtirtu thenkhatte nen Field Trip nei turin Bus pahnih khat tanin kan inhnawh a. Kan tihtur leh kan thil tumah kan chiang tlang bawk a, kan phur kher mai. Plant collect na tur hmanrua nen, soil collect na tur hmanrua nen, water sample collect na tur nen, butterfly manna hmanrua leh preserve na tur nen, animal species collectna tur jar leh formalin solution nen, thawmhnaw inthlakna leh mutpuan nen, kan bawr khawp mai. Principal leh Vice-principal te'n tawngtaina nena min thlah thlap hnuah hmalama kan tihtur phurawm tak ti turin kan invai liam ta.
Vanva lui ah:
Bus in duhtawka min sawi hrep hnuah Vanva lui kan thleng a. Luhai ber bur chungin bus atangin kan chhuk a. Kan student te hi tleirawl leh rawlthar thaza rual ho an ni bawk a, luhai leh chauh an hre ve lo. Chung ho hma chu hruai a ngai ani si a le; insan phek a ngai thei khawp mai. Lui lamah kan chhuk thla a. Lengkir sang vaklo atanga tuikhawhthla awmna hmun chu kan thleng thla a, a ri hum huma, tui chu a var so phul bulh bulh mai bawk a. Sangha, chakai, chengkawl, a awm em tih lam rilru ah a lang tawh lo. A then tengkir hnuai li ah an zuangthla a, a thenin mahni neih ang ang camera kan phawrh chhuak a; a hmeh theih theih kan hmet nghal mawlh mawlh mai. Thenkhatin herbarium atan tia hnim an collect laiin a thenin aquatic species an lo zawng a. Thenkhat lah principal hovin lengkir hnuaia pukah an lut a, thlalak an hmet de zawr zawr bawk a. Nisa lutuk hnuaia bus chhung lum up tak chhunga darkar tam tak tlan tawh kan ni bawk a, lengkir tuikhawhthla atanga tui rawn per sung sung chuan hah a tidamin kan dai sawng sawng mai.
Vanva luia kan thlalak tlem azawng ka han dah tel e:
(Vanva lui chauh kan tlawh lova, Hmuifangah kan kal a, Sialsuk tlangah kan lawn bawk. Post a sei lutuk dawn avangin vanva lui chauh hi ka tarlang ta mai)
Field Trip neih hi a tul emaw ni chiah le?
Field tripa naupang chhuahpui hian, naupang te hi an hah satliah a ni lo. Lehkhabua inziak an zir piah lamah thil tam tak an hmuh belh a. Huan thlai chungchang, a chin dan, a to dan, a chin dawn a lei an sawisak dan te hi, a ziaka ziak chuan zir huphurhawm khawpa tam a ni. A hmuna kalpuia naupang te'n an hmu anih chuan, an hrethiam nghal vek. Environment lam han thlurpui ta ila, forest stratification ringawt pawh hi, a taka hmuh chuan naupang tan a chiang lutuk. Kan rama thing leh mau lo tlem tawh zia te a takin an hmu ve a, kan thing neih leh ramngaw neih ang ang te duat taka enkawl a tulzia an hmu ve ta. Kan rama sava tlem tawh zia te, tunhmaa kawngpui dunga sava hmuh tur awm thin te pawh, tunah chuan an tlem tawh zia te, thing leh mau ka tih chereu nasat tawh em avanga kan leilung nghet tawh lo lutuk te, thlawhbaw ram, rei tak tak fallow period a awm tawh hnu pawha in regenerate hlei tawh lo tam tawh zia te, thu maia kan sawii thin kha, a takin an hmu a, an hre ve ta. Chu chuan an mahni ah interest a pe thin a, zirna lamah nasa takin a pui thei bawk. An zirlai atana an hriat belah mai bakah mi tam tak tan experience neihna a lo ni leh zel bawk.
A huhova thitih hrim hrim hian naupang leh naupang inkarah in ngainat na te, innelna te, inpawhtawnna te, inhriatthiamna te leh thiltihho tangkai zia te thlengin, a takin an hriat phah thin. Hei mai bakah hian zirlai te'n an zirtirtu te an nel phah a, zirlai te leh zirtirtu te inkarah inthian thatna leh inhriatthiam tawnna sang tak a awm phah thei thin. Thil la ti ho ngai reng reng lo khan a huhovin chaw an ei a, a huhovin thingpui an in a, an riak khawm a, a huhovin Pathian hnen ah an inhlan a, an zai thup thup mai te kha naupang tan chuan a hluin a nuam takzet a ni. Tin, natural aesthetic value hrim hrim pawh hi naupang tan a hlu tawk khawp mai.
Sikul naupang te kan zirtir dan hi, mark tha leh result tha kan aim a, Board exama result a that chuan kan lungawi em em thin. Mahse, zirna kan tih hi sikul bang 4 inkar ah chauh hian a inchhungkhung lova. A taka an hmuh theih leh an khawih theih tam tak kan chhehvelah hian an awm a ni. Ramngaw, mau hmun leh thlawhbaw ram te lehkhabua an zir ngawt hian a nihna dik tak an pawh phak lo va, rinna mitthla leh mite thusawi atang bak rin hriat theih an nei lo. Ramngaw hlutzia te, species conserve a tulzia te, degraded land kan ngah tawh zia te hre chiang tur chuan a hmun ah ngei ka, an mit ngeia an hmuh ve a ngai thin.
Sikul naupang te hi lehkha zir tur an nih rualin khung khawm ngawt ngawt erawh a tha ber lo. Tunlaia kan private sikul tam tak phei chu concrete building chhawng, compound nei reng reng lo te pawh an tam. Sikul naupang line-up neihna hmun tur pawh nei hauh lo te an ni a, han pen hlek se motor kawngpui a ni nghal mai bawk. Sikul naupang chuan infiamna tur tual zawl an mamawh a, khawhawi nan leh chet vel nan space tha tak a mamawh bawk. Kan rama education kan kalpui dan hi a dik tawklo deuh chu a ni. Zirlai thiama pass ringawt hi student life a tling lo. Board exama ti tha sikul hi sikul tha ah kan teh chhung chuan zirna dik tak hi a full in kan kalpui thei ngai dawn lo. Sikul tam tak, Board exama 100% pass thin te hian an student pass ngei ngei tura an ngaihte chauh an sikul hmingin an exam tir a, a bak chu thingtlang lam sikul hming tein an exam tir thin. Tichuan an sikul hminga exam te chuan tha takin an pass a, 100% pass percentage an lo nei mai thin. Hetiang ang zirna tha hi, a that dan a ziktluak lo thin chuan ka hria.Class XII Science ah CBSE Course kan zawm a, mahse Project work kan duh lova kan paih daih erawh hi chu ka hrethiam thei lo. Project work kan tihpui hian naupangin project method hmangin topic khat lek lehkha an zir ve a, naupangin nuam an ti a, an hlawkpui bawk. Project work ti tur hian, Biology bikah chuan field study te kan neihpui thin kha a ni a, naupangin an hlawkpui tehreng nen, ka ui ngawt mai. Kan topic ka kal pel mah mah ta. Heng te hi ka rilru ah an awm ve miau si a, rem leh rem lovin ka han thai lang lui hram a ni e.
Field trip nei tur hian pawisa tam tak sen ral a ngai thin a. Hei vang hian sikul tak takin an ti thei thin lo. Mahse, mahni tlin tawk te te talin, hnaivai takah a neih theih dan a awm ve zel mai. Zan riaka chhuak tur chuan bus hire na ringawt pawh hautak tham a ni si a. Ramhnuaiah emaw, luiah emaw te pawh chhunchaw funin han kalpui ta lawp lawp mai sela, naupang chuan nuam an va ti dawn em. Kan naupan lai khan kan zirtirtupa pakhat khan a huhovin luiah te min kalpui thin a. Nidang pawha kan kal fona hmun mah nise, a huhova kan kal hrim hrim kha a boruak a danglam bik a. Science lama kan zir thin thenkhatte kha min hrilhfiah pah bawk a; kan hlawkpui thin khawp mai.
Zirna hian sikul building chhunga lehkha puan biha zir ngut ngut te, mark sang tak hmuh tuma notes ziaka learn-by heart tlut tlut te, by-heart loh va hremna na tak tawrh te, chauh hi a huam tawk lo.Sikul naupang te hian pawn lama intuaithar leh rilru lam tat hriam turin field trip chhete tal neih pui theih hram thin ni se, naupang tan a hlu ngawt ang.


